ارزش و مقام معلم

شرافت و مرتبت معلم زمانی اهمیت دارد که بتواند شان خداوند و پیامبران را در  وجود خود محقق سازد و پیوند انسان به هدف متعالی خلقت یعنی عبادت را برقرار سازد. لذا در این تعریف شهید مرتضی مطهری یکی از آن معلمان راستین است که اولاً با نگاه  ترکیبی  به همه معارف بشری نظر می کند و ثانیا  تمامی تلاشهای علمی و عملی را  مقدمه ای برای عبادت می داند و در این راه به مرحله سوم دینداری راه می یابد و  با شهادت، عبادت عملی و علمی خود را کامل می سازد.

ای معلم عشق تو عشق خدایی است

      شوق تو ، شوق دیدن بچه هاست . 

  ای معلم تو برای بچه ها پیام آور شادی هستی

       پیامی که بچه ها را به سوی

 خود جلب می کنی

   و آنها را به خود علاقمند می سازی

 پس  درود بر  تو ای معلم

    تو به حق لایق بهشت هستی

 تو در واقع انسان را از پرتگاه جهل و نادانی

    به قله ی علم و توحید هدایت می کنی

ای معلم تو فروغ جاویدی ،

   توخورشیدی هستی که هرگزغروب نمی کنی

 تو نور خدایی هستی

   توآفتاب معنویت  را در بچه ها بارور می کنی

تو هیچگاه از قلب بچه ها فراموش نمی شوی

   ای معلم تو به راستی مثل و مانند نداری

تو معراج اندیشه ها هستی

   توگلی هستی که هیچگاه پژمرده نمی شوی

توهمیشه بوی عرفان و توحید را با خود حمل می کنی

    تو سفیر خدا و خلیفه ی خدا در زمینی

ای معلم تو به منزله ی آبی هستی

    در کویر تشنه ی قلب بچه ها

ای معلم ، ای معدن سخا  و  وفا

  هر چه ازت بگویم قلم من ناچیز نمی تواند

مقام شامخ و والای تو را توصیف کند

   پس درود بر تو ای معلم که شغل

خطیر انسان سازی را انتخاب کردی

   پــس مـــبارک بـــاد بــر تـو

 و نـام تـو که بهترین نام هاست .

هست معلم پیامبری که به رتبت

                            برتر از اونیست جز خدای معلم

قیمت هرکس زکار اوست معین

                            کیست که تعیین کند بهای معلم

پیشتر افتد ز همرهان به فضیلت

                                   هر که برد بیشتر جفای معلم

راه زمین گر بر آسمان شده هموار

                               اینهمه بـاشد ز فـکر ورأی معلم

گنج هنر رایـگان ببخشد و بـاشد

                         دولت جـاوید ، از سخـای معلم

قافله ی معرفت بـه جانب مقصود

                                 راهبـر گـردد از درای معلم

ایشان در خصوص سابقه مبارزات سیاسی شهید مطهری با تقسیم بندی مبارزات شهید مطهری به دو دوره تاریخی می گوید: مبارزات سیاسی مرحوم مطهری در دو فصل انجام گرفت؛ یک فصل مربوط می شود به سال 42 و...آن وقتی که هیئت موتلفه تهران، ریشه دارترین و داغ ترین مبارزه را علیه دستگاه داشتند. هیئت موتلفه یک جمعی بودند که معتقد بودند مبارزه شان صددرصد باید در رابطه با فقیه انجام بگیرد، این بود که دنبال فقیهی می‌گشتند که به مبارزه مومن باشد و انها را ارشاد و راهنمایی کند. با امام هم ارتباط داشتند. کم و بیش با آیت الله میلانی هم در مشهد ارتباط ضعیفی داشتند(در اوائل) که بعد قطع شد. در تهران با عده ای از روحانیون و علمای جوان مثل آقای مطهری و آقای بهشتی و از این قبیل ارتباط داشتند.

       استاد مطهری و امام خمینی دو کتابی هستند که یکدیگر را تفسیر می کنند. هیچ کس به خوبی استاد مطهری ، امام را نشناخته بود و هیچ کس نیز مانند حضرت امام، استاد مطهری را نشناخته بود و این امر مرهون دوازده سال تلمّذ استاد مطهری نزد حضرت امام و ارتباط نزدیک استاد با امام تا آخر حیات پربرکت آن شهید گرانقدر و نیز سنخیّت روحی و عرفانی این دو بزرگوار علی رغم تفاوت مرتبه است. نگاهی به سخنان استاد مطهری درباره ی حضرت امام و نیز سخنان حضرت امام درباره ی استاد مطهری این حقیقت را آشکار می سازد. استاد شهید در کتابپیرامون انقلاب اسلامی چنین می گویند:

« من که قریب دوازده سال در خدمت این مرد بزرگ تحصیل کرده ام، باز وقتی که در سفر اخیر به پاریس به ملاقات و زیارت ایشان رفتم، چیزهایی از روحیه او درک کردم که نه فقط بر حیرت من، بلکه بر ایمانم نیز اضافه کرد. وقتی برگشتم، دوستانم پرسیدند چه دیدی؟ گفتم چهار تا «امَنَ» دیدم:

1- امَنَ بِهَدَفِه به هدفش ایمان دارد. دنیا اگر جمع بشود نمی تواند او را از هدفش منصرف کند.

2- امَنَ بِسَبیلِه به راهی که انتخاب کرده ایمان دارد. امکان ندارد بتوان او را از این راه منصرف کرد. شبیه همان ایمانی که پیغمبر به هدفش و به راهش داشت.

شهید مطهری از معدود فلاسفه ی بزرگ اسلامی است که به گونه ای نظام مند در باب اندیشه و ابعاد مختلف فلسفی ، اجتماعی ، متدولوژیک (روش شناخت) دینی ، فرهنگی و سیاسی آن کار کرده و بنیانی را گذاشته است که در آینده هم چنان راه گشای دوست داران مباحث فلسفی اندیشه ای جهان اسلام خواهد بود . شهید مطهری پس از روشن کردن بنای متدولوژیک بحث خود به ایجاد بنیادهای فلسفی بحث پرداخته و سپس وارد حوزه ی اجتماع و فرهنگ شده و در نهایت به نتیجه ی سیاسی می رسد . بنابراین در بحث اندیشه های سیاسی ایشان نیز باید این روال را مد نظر قرار داد . بدون شک تکمیل بحث در قالب مقاله ی کوتاه وافی به مقصود نخواهد بود اما امیدواریم این مقاله به عنوان مدخلی بر کارهای بیش تر در زمینه ی افکار و آثار آن شهید بزرگوار مثمر ثمر باشد ؛ روش شناسی شهید مطهری در زمینه روش شناسی یک مشرب منعطف را دنبال کرده است . نه خود را به قیاس محدود می کند و نه این که اسیر استقرا و اسلوب تجربی می شود . او معتقد است انسان باید جایگاهش را بشناسد و بداند در کجا از اسلوب تجربی استفاده کند و کجا به قیاس بپردازد . این شیوه ی غیر تعصب آمیز روش شناختی ، بنیادی بر اندیشه های شهید مطهری می گذارد که سیر تفکرات فلسفی تا اندیشه های سیاسی ایشان را به گونه ای دل نشین قابل فهم و پذیرش می کند . شهید در ارتباط عقل و دین نیز تلاش می کند تا عقل را در راه تحلیل مسایل دینی به کار گیرد و علاوه بر تکیه بر عقل روشن اندیش ، ضعف های عصر روشنگری غرب در نگاه تک بعدی به عقل را با توسل به اصول و احکام دینی برطرف سازد (1) . مراحل بالاتر در نگاه روشی و تحلیل فلسفی سیاسی شهید مطهری با کشف ریشه های تاریخی مسایل فلسفی آغاز می شود .

صداقت و خلوص

اولین نکته ای که در زندگی ایشان مشهود است این است که این بزرگوار فوق العاده صادق بوده اند صداقت یکی از مهمترین رموز موفقیت هر انسان است. «رب ادخلنی مدخل صدق و اخرجنی مخرج صدق» خیلی مهم است ایشان در یکی از نوشته هایشان مدعی شده اند به فرزندشان می نویسند: تاکنون دروغ بر زبان و قلم من جاری نشده است. و خود ایشان در مقدمه کتاب «داستان راستان» وقتی کتاب را تقدیم می کنند به پدر بزرگوارشان مرحوم « آقای آشیخ محمد حسین مطهری» ایشان می فرمایند« الصدق سیف الله فی ارضه و سماء» مفهوم صدق خیلی وسیعتر از این است که کسی فکر کند صدق فقط راست گفتن است. صدق هم شامل راست گفتن است هم راست بودن است.

مرحوم شهید مطهری در تبین دین خود با دنیا معامله نکردند. غرض ایشان امرار معاش و تحصیل معیشت در تبیین معارف اسلامی نبود. خدا رحمت کند مرحوم شهید باهنر فرمودند: